بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده)

Rate this item
(108 votes)
وضعیت حفاظتی بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده)

وضعیت حفاظتی بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده):

هنوز برنامه حفاظتی خاصی برای این پرنده در نظر گرفته نشده است.

نیم رخ سایه پرنده

بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده) اندازه پرنده: 15-25Cm

طبقه‌بندی علمی

فرمانروا:جانوران

شاخه: طنابداران

رده:پرندگان

راسته:ماکیان سانان-galliformes

تیره ماکیان-phasianidae

نام علمی:Coturnix coturnix

نام انگلیسی:


Common Quail

نقشه پراکندگی بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده):

پراکندگی بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده)

بلدرچین معمولی در تعداد زیاد در بسیاری از نواحی آسیا، اروپا و آفریقا حضور دارد. بیشتر در علفزارها و مزارع کشاورزی دیده می‌شوند. بیشتر بلدرچین‌های معمولی مهاجرت می‌کنند.
بلدرچین‌ها در سراسر ایران در بهار و تابستان دیده می‌شوند. معدودی از آنها زمستان‌ها در زمین‌های کم‌ارتفاع سراسر ایران باقی می‌مانند.
جمعیت جهانی این پرنده بین ۳۵ تا ۳۰۰ میلیون برآورد می‌شود.

بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده) - 3.8 out of 5 based on 108 votes

 

چطور پیدایش کنیم :

بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده) 17 سانتی متر است ؛ پرنده‌ای کوچک و به ظاهر شبیه کبک است . معمولا بهترین نشانه شناسایی آن صدای مشخص پرنده نر می باشد ، بدنش به طور کلی خاکی‌رنگ است و در سطح پشتی راه‌راه فراوان نخودی و سیاه دارد . سطح شکمی آن کمرنگ‌تر است و پهلوهایش رگه‌های تیره و روشن دارد ، تارکش قهوه‌ای پرنگ است . با یک نوار کمرنگ در وسط و یک نوار بلند کرم رنگ در بالای هر چشم .پرنده نر نوارهای سیاه رنگی روی گلو دارد . پرنده ماده گلوی نخودی رنگ یکدست و سینه خال‌خال دارد . پروازش کندتر و معمولا کوتاه مدت‌تر از کبک است . در فصل زاد و ولد کمتر می توان آن را از محل اختفایش وادار به پرواز کرد

جوجه: سریع آشكار می‌شوند پر و بال علاوه بر حركت برای استتار نیز به كار می‌رود.

جوجه‌هایی كه به تازگی از تخم بیرون آمده‌اند قادرند لانه را ترك كنند.

تخم‌ها: 8 تا 13 تخم به رنگ كرم با لكه‌های قهوه‌ای به صورت خوابیده و برهنه روی زمین گذاشته می‌شود.
بعضی از بلدرچین‌ها هرگز به طرف اروپا پرواز نمی‌كنند ولی در زمستان به طرف آفریقای مركز و تابستان تا سمت آفریقای جنوبی می‌روند.

نام:

پراکندگی گسترده و فراوانی نِسبی این پرنده در خاورمیانه با نام‌های مختلف برای آن در میان فارسی‌زبانان همراه بوده‌است. به‌جز «بلدرچین» که واژه‌ای در اصل ترکی و اصلی‌ترین نام این پرنده است. واژهٔ «کَرَک» در متون فارسی میانه و نیز در گویش هراتی و گویش‌های زبان کردی، در فارسی جدید به‌ویژه در گویش کرمانی واژهٔ «بدبده»، در فارسی کلاسیک واژهٔ «وَرْتِج/وَرْتیج/وَرْدیج» و در مازندران و برخی مناطق گیلان و سمنان «وَرده» از نام‌های دیگر این پرنده است. در زبان گیلکی نیز آن را «وُشُم/وُشوم» می‌نامند و سومین پادشاه زیاری را به جهت علاقه‌اش به شکار بلدرچین وشمگیر می‌نامند. در عربی از واژه‌های «سَمانی» و «سَلویٰ» استفاده می‌شود که به فارسی نیز راه یافته‌است. لامعی گرگانی شاعر سدهٔ پنجم می‌سراید:
باران و برف بارد بَر ما کنون زِ ابر         چون بر بنی سرائیل از آسمانْ سَمان

 

بلدرچین در اسطوره ها:


به روایت عهد عتیق (سِفْرِ خروج ۱۳:۱۶، سفر اَعداد ۳۱ـ۳۳:۱۱) بلدرچین یکی از مائده‌های آسمانی بود که یهوه برای اسرائیلیان سرگردان پس از مهاجرت از مصر فرو فرستاد. به این موضوع در قرآن (بقره : ۵۷، اَعراف : ۱۶۰ و طه : ۸۰) نیز اشاره شده‌است. این پدیده با توجه به مهاجرت بلدرچین‌ها از منطقه مدیترانه قابل تبیین است. این پرنده‌ها هر سال بهار در گله‌های پرشمار از مسیر صحرای سینا از آفریقا به اروپا و آسیا مهاجرت می‌کنند و در پائیز مسیر رفته را بازمی‌گردند. از آن‌جا که این پرندگان در ارتفاع بسیار کم پرواز کرده و خیلی زود خسته می‌شوند و بر زمین می‌نشینند، به راحتی شکار می‌شوند.

در برخی کتب قدیمی عربی از جمله برهان قاطع افسانه‌ای دربارهٔ بلدرچین نقل شده که خاستگاه وی را از دریا می‌داند. مرتضی زبیدی در این مورد می‌نویسد: «سُمانی (بلدرچین) ... از پرندگان مهاجر است، ولی دانسته نیست از کجا می‌آید. حتی برخی می‌گویند که از دریای شور بیرون می‌آید، و دیده می‌شود که با بالی فرورفته در آب دریا و بال دیگر مانند بادبانی گسترده بر روی آب، بر سطح دریا پرواز می‌کند...» این افسانه از آن‌جا نشأت گرفته که چون بلدرچین توانایی جسمی برای پروازهای طولانی را ندارد در فصل مهاجرت از بادهای موافق برای پروازهای کمک می‌گیرد و گله‌های بزرگ بلدرچین در پاییز از اروپا به شمال آفریقا و شرق مدیترانه کوچ می‌کنند و در بهار به اروپا باز می‌گردند. در هنگام عبور از مدیترانه اغلب خسته شده به دریا می‌افتند و با همان روشی که زبیدی آورده: «با بالی فرورفته در آب دریا و بال دیگر مانند بادبانی گسترده بر روی آب» خود را به ساحل می‌رسانند. تا دهه ۱۳۲۰/۱۹۴۰ هر سال در دو فصل بهار و پائیز میلیون‌ها بلدرچین در سواحل مدیترانه بدین‌سان گرفته می‌شد ولی شمار آن‌ها از آن پس کاهش یافته‌است.

این پرنده را در عربی کلاسیک، «قَتیل الرَّعد» می‌نامند، زیرا تصور می‌کنند از شنیدن غُرّش آذرخش از ترس می میرد.

در فارسی نیز آن را «بَدبَده» نامیده‌اند چرا که بر پایه افسانه‌ای ایرانی این پرنده به‌ناحق دانه‌ای گندم از مال کودک صغیری خورد، و سپس از این کارِ بد خود پشیمان شده، دائماً تکرار می‌کند که «بَد بَده» [=] کار بَدْ بد است.

 

نماد:

تصویر بلدرچین تصویر بلدرچین در خط هیروگلیف مصری به جای حرف و به کار میرفته است.در خط هیروگلیف مصری به جای حرف و به کار میرفته است.

تولید مثل:

فصل زاد و ولد بر حسب موقعیت و مکان متفاوت است. بلدرچین ماده بین ۶ تا ۱۸ تخم بر روی زمین می‌گذارد و ۱۶ تا ۲۰ روز بر روی تخم می‌خوابد. تخم بلدرچین کوچک بوده و بین ۱۵ تا ۱۸ گرم وزن دارد، سفید رنگ با خال‌های سیاه، قهوه‌ای و حتی آبی می‌باشد.

 


مهاجرت Migtation

بلدرچین معمولی یك ماكیان‌سان است. یك گروه از پرندگان كه متعلق به مرغ‌های اهلی هستند. بخش‌های سنگین اطراف بدنشان به شكلی درآمده كه پرواز كم را ممكن می‌سازد.
با وجود این، بلدرچین یك مهاجر است و بسیاری از عاداتش سالانه به صورت مهاجر تكرار می‌شود.
برخلاف اكثر پرندگان مهاجر، بلدرچین‌های خاصی ممكن است از برخی فرمان حركت هر سال پیروی نكنند و ممكن است حتی نواحی دیدارشان در زمستان یا تابستان مختلف باشد. نرها قبل از ماده‌ها به مهاجرت كردن توجه می‌كنند و استقرار قلمرویی را برای خودشان در نظر می‌گیرند.
چرا كه آنها حریفان خود را به وسیله نغمه‌سرایی كه نشان ویژه آنهاست (سرودن با لب‌هایشان در هوای بارانی) دفع می‌كنند.
وقتی كه ماده‌ای تازه وارد می‌شود خودش حق تقدم داشته كه یك نر شایسته را جهت همسر انتخاب كند.
در تابستان بلدرچین معمولی در نواحی مركزی و جنوبی اروپا و شرق و مركز چین پیدا می‌شود. در زمستان آنها در دسته‌های بزرگی به جنوب مهاجرت می‌كنند.

غذا و تغذیه : Food & Feeding

در بهار بلدرچین از سوسك علفزار، حشرات و مورچه تغذیه می‌كند. این غذای پر پروتئین انرژی از دست رفته در طول مهاجرت طولانی را جبران و برای تولید‌مثل بهار و تابستان را تأمین می‌كند.
بعدها در طول سال غذای بلدرچین از دانه‌ها كه به وفور یافت می‌شود قسمت اعظم خوراك او را تشكیل می‌دهد.
بلدرچین معمولی دوست دارد آشیانه خود را در میان كشتزارها و مزارع دانه‌های روغنی و هر جا كه غذا یافت می شود، بسازد.
انرژی بسیار زیاد خوراك بلدرچین به چاق شدن پرنده و آمادگی او برای مهاجرت طولانی پاییزه از اروپا و چین به افریقا و هند كمك می‌كند.

زاد و ولد : Breeding

بلدرچین معمولی یك زاد‌آوری معینی دارد. اگر بلدرچین موفق نشود كه جوجه‌هایش را از تخم بیرون آورد، سعی خواهد كرد كه با جفت دیگر زاد‌آوری كند.
معمولاً لانه‌هایش را در كشورهای پهن و مسطح و یا ارتفاع كمتر از 1000 متر انتخاب می‌كند. البته او را در مناطق بسیار بلند هم می‌توان یافت به عنوان مثال در هیمالیا.
او لانه‌اش را در باغچه و روی رستنی‌های ضخیم و كشتزارهای گندم ترجیحاً روی علف‌های بلند انتخاب می‌كند.
آنها لانه‌هایشان را از شكارچیان پنهان می‌كنند.
به محض این كه یك نر قلمرو خودش را مشخص دو ماده را انتخاب كرد از آشیانه مراقبت خواهد نمود.
ماده‌ها نسبت به نرهایی كه آنها را جذب كرده به قلمرو شخصی‌شان صدا می‌زنند، عكس‌العمل نشان می‌دهند.
نر به ماده نزدیك می‌شود و پر سینه را پف می‌كند و به آرامی زمزمه می‌كنند و تنها یكی از بال‌هایشان را به اطراف می‌كشند این نمایش ابراز عشق، خیلی شبیه به كبوترهاست.
وقتی كه نمایش كامل انجام شود و این پرنده‌ها همدم شوند آنها همسر یكدیگرند.
آثار موثر جفت‌گیری معمولاً در تمام فصل است و جفت‌ها اغلب همدیگر را صدا می‌كنند.
ماده در روز یك تخم می‌گذارد به مدت حدوداً ده روز و حدود 18 روز روی تخم‌هایش می‌خوابد. او از كمك همسرش بهره‌مند نمی‌شود. جوجه‌ها در سه هفتگی می‌توانند پرواز كنند و در سن دو ماهگی آماده مهاجرت هستند.

خواص درمانی در پزشکی سنتی


در پزشکی سنتی خواص گوناگونی برای بلدرچین برشمرده‌اند، از جمله این‌که بگفتهٔ شریف ادریسی «لیسیدنِ زهره بلدرچین برای درمان صرع سودمند است، و چکانیدن خون آن در گوش دردمند، گوش‌درد را درمان می‌کند، و استمرار در خوردن گوشتِ آن دلِ سخت را نرم می‌سازد، و گویند که این خاصیت فقط در قلب اوست».

عبدالملک بن زُهْر اندلسی طبیب قرن ششم هم به این اشاره می‌کند که «گوشتِ بلدرچین سنگ کُلیه و مثانه را خُرد می‌کند، و مدرّ بول است».

برخی پزشکان قدیم و بسیاری از عوام نیز تصور می‌کنند که تخم بلدرچین زبان انسان را گویا کرده و موجب می‌شود تا کودکان پیش از موعد زبان باز کنند. این باور ناشی از پرچانگی و صدای بلند بلدرچین نسبت به جثهٔ اوست که آن را حمل بر فصاحت وی کرده‌اند.

صدای بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده):

 این پرنده غالبا از صدایش شناخته می شود که به صورت « بد- بده یا پیت – پی ل ایت- و پی در پی، از محل اختفایش شنیده می شود.

 

زیستگاه بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده)

به ندرت در فضای باز دیده می شود  . غالبا در چراگاه های ناهموار ، کشتزارهای غلات و بین علفهای انبوه

و نظایر آن بسر می برد و زادوولد می کند

 

Read 29030 times Last modified on جمعه, 17 خرداد 1392 03:30

همکاران ما

Arthur Morris/www.BIRDSASART-blog.com     

  دانشنامه پرندگان ایران برنده تندیس طلایی بهترین سایت علمی ایران