تیره سنگ چشم-laniidae

تیره سنگ چشم-laniidae(تعداد گونه ها :9)

پرندگانی هستند با طرح مشخص پروبال ، منقار قلاب مانند ، پاهای قوی و چنگالهای تیز که رفتارشان شبیه پرندگان شکارگیر است . اغلب روی جاهای بلند با قمتی راست در انتظار شکار می نشینند و طمعمه خود را روی بوته های خار میخکوب و آویزان می کنند ، پروازی پرتوان و موجی دارند .
تک‌زی هستند ، نر و ماده آنها تقریبا همشکل است ( جز در سنگ چشم پشت سرخ )
روی بوته یا درخت لانه می سازند و از حشرات ، خزندگان ، پرندگان و پستانداران کوچک تغذیه می کنند .

 سنگ چشم خاکستری جنوبی  ، 24 تا 25 سانتیمتر طول دارد و به اندازه ی سنگ چشم خاکستری است. اما با ل هایش اندکی کوتاهترند ، منقار نسبتا سنگین و پاها بلند است. با سنگ چشم خاکستری بزرگ از نظر ساختمان ظاهری و پرو بال فرق می کند. رگه های سفید روی دم کمتر و در مجموع کمی تیره تر از سنگ چشم بزرگ است. حالت سیاهی پشت چشمان دارد و سفیدی گلو و پشت در تضاد با زیرتنه  می باشد. در پرنده ی جوان روتنه کمرنگ تر و قهوه ای تر از بالغ ولی زیر تنه بنفش نخودی است.

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم خاکستری جنوبی

سنگ چشم خاکستری بزرگ (سنگ چشم خاکستری شمالی - سنگ چشم شمالی) 26 سانتی‌متر ؛ از همه سنگ چشم ها بزرگتر است و با پروبال سیاه و سفید و خاکستری شناخته می شود .
تفاوت آن با سنگ چشم خاکستری کوچک عبارت است از ؛ اندازه بزرگتر ، پیشانی خاکستری ( نه سیاه ) ، ابروی سفید باریک بین نوار چشنی سیاه و تارک خاکستری ، منقار بارکتر و درازتر ، سفیدی خیلی بیشتر روی شانه ها ، بالهای نسبتا کوتاه‌تر که در قاعده دم بهم می رسد ، دم درازتر که شاه‌پرهای آن از وسط به کنار به تدریج کوتاه می شود و نوار بالی باریکتر ( که در بال بسته به صورت دو نوار مجزا جلوه می کند ) .
پرنده ماده معمولا روی سینه راه‌راه عرضی موجدار کمرنگ دارد . پرنده نابالغ قهوه ای مایل به خاکستری است با راه‌راه عرضی موجدار قهوه ای روی سطح شکمی . این پرنده روی بالاترین شاخه‌های درخت و یا تیرتلگراف می نشیند و از آنجا به پرندگان کوچک ، موش ، مارمولک و حشرات حمله می کند .اغلب دم خود را تکان می دهد و یا به شکل بادبزن باز می کند . پروازش در ارتفاع کم و معمولا موجی است و هنگام نشستن ضمن بال‌بازروی اوج می گیرد و سپس روی شاخه می نشیند ، غالبا درجا بال می زند .

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم خاکستری بزرگ (سنگ چشم خاکستری شمالی - سنگ چشم شمالی)

اندازه سنگ چشم خاکستری کوچک تقریبا 20 سانتی متر است و شبیه سنگ چشم خاکستری بزرگ می باشد. اما منقارش کوچک تر، بالها به نسبت بزرگتر با شاهپرهای بلند تر، دم کوچک تر و لکه سفیدی در قاعده شاهپرهای اولیه بالش دیده می شود، نوار بالی آن سفید خیلی مشخص و شاهپرهای کناری دم نیز سفید می باشد.
روی صورت لکه پهن سیاهی دارد که امتداد آن پیشانی را می پوشاند ، این لکه در پرنده ماده کمرنگتر است و وسعت کمتری دارد .
سنگ چشم خاکستری کوچک بالغ، نوار چشمی و ابروییش پهن سیاه دارد که تا پیشانیش را فرا گرفته است.
چانه و گلو سفید، سینه و زیر تنه سفید نخودی،  سطح شکمی آن صورتی کمرنگ است، پاها و منقار سیاه، دم سیاه و دمگاه خاکستری است.
تارک و روی تنه اش خاکستری، شاهپر های بال سیاه و پرهای پوششی زیر دم سفید است.

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم خاکستری کوچک

 سنگ چشم دمگاه حنایی (سنگ چشم دم دراز)  24 سانتی‌متر است ؛ سنگ چشمی ‌ست بزرگ با پیشانی و نوار چشمی پهن سیاه . تارک ، پس گردن و جبه خاکستری ، قسمت پایین پشت و دمگاه اخرائی رنگ دارد ، سطح شکمی آن سفید است ، با اثری از رنگ صورتی در پهلوها و قسمت پایین شکم . دم سیاه با شاهپرهای بیرونی نخودی دارد و نوک شاه‌پرهای دیگر دم نیز نخودی رنگ است . بالهایش سیاه است و لکه سفیدی روی شاه‌پرهای نخستین آن دیده می شود .

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم دمگاه حنایی (سنگ چشم دم دراز)

سنگ چشم پشت بلوطی اندازه اش 17 سانتی‌متر ؛ پیشانی و نوار چشمی سیاه ، تارک ، پس گردن و دمگاه خاکستری مایل به آبی کمرنگ ، پشت و پوش‌پرهای بال بلوطی سیر دارد . سطح شکمی آن سفید است با اثری از رنگ بلوطی روی پهلوها ، بالهایش سیاه است با نوار بالی پهن و سفید ، دم سیاه با کناره ها و نوک سفید دارد .

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم پشت بلوطی

 سنگ چشم سرحنایی ( سنگ چشم کله سرخ)  17 سانتی‌متر ؛ از سنگ چشم خاکستری و سنگ چشم بزرگ ، بوسیله تارک و پس سر بلوطی پررنگ مشخص می شود . یک نوار پهن سیاه روی صورت دارد که ادامه آن پیشانی را می پوشاند .

گلو سطح شکمی آن سفید خالص است ، بالها و پشت تقربا سیاه با لکه های شانه ای بزرگ و سفید ، و نوار بالی کوتاه دارد ، دمش سیاه و کناره‌های آن سفید است . دمگاه سفیدش در پرواز مشخص است .

پرنده ماده نسبتا تیره‌تر می باشد ، پرنده نابالغ شبیه نابالغ سنگ چشم پشت سرخ است ولی سر بزرگتر و زاویه‌دار تری دارد . ضمنا بطور کلی کمرنگتر و کمتر خرمایی است ، رنگ دمگاه و شانه اش روشنتر است و طرح پرنده بالغ را بیاد می آورد و بر روی بال اثری از نوار بالی سفید به چشم می خورد .

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم سرحنایی ( سنگ چشم کله سرخ)

سنگ‌چشم پیشانی‌سفید پرنده‌ای متوسط‌الجثه بوده و با طولی بین ۱۷ تا ۱۸ سانتی‌متر، کوچکترین گونهٔ سنگ‌چشمیان شمرده می‌شود. پرندهٔ نر پرهایی سیاه و سفید و پهلوهایی نارنجی رنگ دارد. پرهای بخش بالایی بدن، تاج، دم بلند و بال‌های پرنده عمدتاً سیاه بوده و نقوش بزرگ سفیدرنگی بر روی بال‌های آن وجود دارد که به هنگام پرواز آشکار می‌شوند. صورت پرنده سفیدرنگ است و نوار پهن سیاهی از میان چشم‌هایش می‌گذرد. پرهای زیر بدن به جز پهلوها که نارنجی هستند به رنگ سفید می‌باشند.

پرندگان ماده و پرندگان جوان این گونه به جای پرهای سیاه بالای بدن، پرهایی به رنگ خاکستری تیره داشته و رنگ نارنجی پهلوها از درخشندگی و حجم کمتری نسبت به پرندهٔ نر برخوردار است. جوجه‌ها نیز دارای پرهایی خاکستری با خطوط موجی‌شکل در بالا و پرهایی سفید که آنها نیز خطوطی موجی‌شکل دارند در زیر بدنشان هستند.

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم پیشانی سفید

سنگ چشم دم سرخ اندازه اش تقریبا 18 سانتی متر است.  یک سنگ چشم بسیار کمرنگ با سطح پشتی خاکی تا قهوه ای مایل به خاکستری و سطح شکمی سفید که تارک و دمگاهش خرمائی کمرنگ است ، پرنده نر نوارچشمی سیاه و مشخصی دارد .
دمش تقریبا خرمائی رنگ است و سفیدی ندارد . بالهایش قهوه ای است شاه پرهای دم قرمز، چانه و گلو سفید نخودی، زیر تنه نخودی صورتی است.   در قاعده شاهپرهای نخستین یک لکه بزرگ و سفید مشخص دارد که در پرواز به صورت نواری روی بال نمایان می شود .
پرهای پرواز تیره، پر های پوششی زیر دم و دمگاه قرمز است، که به همین واسطه پرنده ماده از پرنده جوان یکساله شناسایی می شود.

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم دم سرخ

اندازه سنگ چشم پشت سرخ 17 سانتی‌متر ؛ جنس نر سنگ چشم پشت سرخ، به وسیله پشت بلوطی رنگ ، تارک و دمگاه خاکستری مایل به آبی کمرنگ و نوار پهن و سیاه صورت که چشم ها و پوشپرهای گوش را در بر می گیرد ، مشخص می شود . سطح شکمی آن سفید مایل به صورتی است . دمی سیاه با کناره های سفید دارد که اغلب آنرا به چپ و راست حرکت می دهد .
اما جنس ماده این پرنده معمولا فاقد سیاهی روی صورت است ، سطح پشتی آن قهوه ای مایل به خرمایی تیره و سطح شکمی نخودی رنگ دارد که دارای نقش فلس مانند به رنگ قهوه ای است . پرنده نابالغ ، خرمایی رنگتر از نابالغ سنگ چشم کله سرخ است ولی دمگاه ، پرهای شانه ای کمرنگ و نوار بالی را ندارد . پروازش معمولا مستقیم است و هنگام شکار ، اطراف پرچین ها بالبازروی و درجا بالزنی می کند . اغلب در جای بلندی می نشیند و از آنجا بر روی طعمه می جهد .  بیش از سنگ چشم های دیگر ، پرندگان کوچک و حشرات بزرگ، موشهای صحرایی و مارمولک  را توسط خارهای گیاهی به سیخ می کشد و نوش جان می کند

اطلاعات بیشتر در مورد: سنگ چشم پشت سرخ

همکاران ما

Arthur Morris/www.BIRDSASART-blog.com     

  دانشنامه پرندگان ایران برنده تندیس طلایی بهترین سایت علمی ایران