درنای سیبری

Rate this item
(5 votes)
وضعیت حفاظتی درنای سیبری

وضعیت حفاظتی درنای سیبری:

احتمال انقراض درنای سیبری به شدت بالاست، چراکه جمعیت آن در چند نسل اخیر کاهش شدیدی داشته‌است. تقریبا تمام درناهای سیبری باقی مانده در حیات وحش زمستان را در دریاچه پویانگ چین گذرانده و تابستان نیز به شرق سیبری می‌روند و جمعیت آن‌ها در این دریاچه در سال ۲۰۰۸ حدود ۳۷۵۰ و در سال ۲۰۱۲ حدود ۳۴۰۰ بال برآورد شده است.
امروزه نسل آن‌ها در ایران تقریباً منقرض شده

نیم رخ سایه پرنده

درنای سیبری اندازه پرنده: 75-175 Cm

طبقه‌بندی علمی

فرمانروا:جانوران

شاخه: طنابداران

رده:پرندگان

راسته:درناسانان-gruiformes

تیره درنا-gruidae

نام علمی:Grus leucogeranus

نام انگلیسی:


Siberian Crane

نقشه پراکندگی درنای سیبری:

پراکندگی درنای سیبری

درنای سیبری به سه جمعیت اصلی شرقی، غربی و مرکزی تقسیم می‌شود. جمعیت شرقی تابستان در شرق سیبری زادآوری کرده و برای زمستان‌گذرانی به شرق چین می‌آیند، از اعضای این گروه بیش از ۳ هزار درنا باقی مانده که زیستگاه زمستانی تقریبا تمام آن‌ها در دریاچه پویانگ و اطراف آن است. جمعیت غربی و مرکزی تابستان‌ها را در سواحل رود اوب واقع در غرب سیبری و یاقوتستان گذرانده و سپس گروه مرکزی برای زمستان‌گذرانی به هند و گروه غربی به شمال ایران می‌آمدند. از گروه مرکزی در سال ۱۹۹۲ تنها یک جفت باقی مانده بود و آخرین آن‌ها آخرین بار در سال ۲۰۰۲ دیده شده و احتمالا این گروه منقرض شده است. از جمعیت غربی آن نیز که تابستان به شمال ایران می‌آمدند از زمستان ۲۰۰۷ تاکنون تنها یک پرنده (جنس نر) باقی مانده‌است که زمستان‌ها به تالاب فریدون‌کنار می‌آید. مسیر مهاجرت این یک پرنده از فریدون‌کنار به سوی سواحل غربی دریای خزر ادامه پیدا کرده و پس از گذشتن از استان گیلان، جمهوری آذربایجان، داغستان، و منطقه آستراخان روسیه به سوی شمال قزاقستان رفته و سپس تا رودخانه اوب در نزدیکی اقیانوس منجمد شمالی ادامه می‌یابد.

چطور پیدایش کنیم:

درنای سیبری 135 سانتی‌متر است ؛ نر و ماده همشکل . نوکش از همه درناها بلندتر است . پرنده بالغ کاملا سفید ، صورت و قسمت فوقانی سر قرمز، پاها صورتی متمایل به قرمز تیره ، پیشانی سیاه و چشمها زرد است. هنگام پرواز شاهپرهای سیاهرنگ بالش به خوبی نمایان است. پرنده جوان فاقد لختی و قرمزی صورت بوده و سر و گردن به رنگ مسی زنگ مانند ، بالهایش با پوشش نخودی قهوه‌ای مانندی که آن را در هنگام پرواز از لک لک متمایز می سازد، دیده می شود. پروازش شبیه به درنای معمولی ، صداهای بلند و گاهی آرام ، رسا و آهنگین و فلوت مانند شبیه کروک کروک ؛ به طور متناوب برای ارتباط برقرار كردن با سایر اعضاء گروه بكار می رود .

تغذیه:

تغذیه، بیشتر از ریشه ها، جوانه ها، دانه های گیاهان آبزی است اما از حشرات، ماهی ها و جوندگان کوچک نیز تغذیه می کند.

پراکندگی :

پراکندگی درنای سیبری بیشتر در جنوب چین، هند و سیبری روسیه است. درناهای گروه شمال روسیه زمستان‌ها به مناطق پارک ملی بوجاق کیاشهر در گیلان و فریدون‌کنار مازندران ایران می‌کوچیدند ولی امروزه نسل آن‌ها در ایران تقریباً منقرض شده. .

مهاجرت:

زمان مهاجرت شمالی در چین در ماه مارس صورت گرفته و در پاییز مهاجرت به سمت جنوب از اواخر ماه اکتبر تا نوامبر انجام میگیرد. درنای سیبری معمولاً در اواخر ماه مه تا اواسط ماه ژوئن دو تخم میگذارد اما غالباً یکی آز آنها تبدیل به جوجه می شود.

فعالیتهای حفاظتی:

این گونه در تمامی کشورهای منطقه قانوناً در لیست گونه‌های تحت حمایت (CITES) است؛ و تمامی کشورها یادداشت تفاهمی مبنی بر کمک به حفاظت سایتهای تالابی امضا کرده‌اند. تلاش برای مدیریت سطح آب در زمان مهاجرت این پرندگان به ویژه در چین صورت گرفته‌است. مناطق حفاظت شده‌ای برای این پرنده در روسیه، چین و هند درنظر گرفته شده‌است. شبکه درنای آسیایی شمال شرقی (North East Asian Crane Site) تأسیس شده‌است. همچنین پروژه مشترک حفاظتی چهار کشور چین، قزاقستان، روسیه و ایران با نام Siberian Crane Wetland Progect, که از سال ۲۰۰۳-۲۰۰۶ فاز اول عملیات حفاظتی را انجام داده و بین سالهای ۲۰۰۶-۲۰۰۹ وارد فاز دوم برنامه حفاظتی شده‌است. پرندگان رها شده از دست شکارچیان در بین جمعیت مرکزی رهاسازی شده‌اند.
در ایران در سال ۱۳۸۵ یک میلیون دلار برای حفظ نسل درنای سیبری در تالاب فریدون‌کنار اختصاص یافته‌است

تهدیدات:

از بین رفتن تالابها و یا پایین آمدن سطح آب آنها از طریق توسعه کشاورزی و افزایش بهره برداری انسانی از آنها و افزایش استخراج نفت در سایتهایی که این پرنده در آن زمستان گذرانی می کند. از دیگر عوامل محیطی تهدید جدی این گونه، در دریاچه پویانگ در چین در زمستان ۲۰۰۳-۲۰۰۴ می توان نام برد. احداث سه گلوگاه سد که منجر به تغییر الگوی هیدرولولوژیکی رودخانه یانگ تسه سفلی گردید و جمعیت زمستان گذران را شدیداٌ تحت تاثیر قرار داد.

افزایش سطح تخریبهای انسانی به ویژه در پویانگ هو چین. شکار در مسیر گذر جمعیت مرکزی و غربی از پاکستان و افغانستان، و حتی جنگ اخیر در افغانستان برروی مهاجرت این پرنده تأثیراتی داشته است. مسموم شدن پرندگان آبزی به مقصد چین در محل ذخیره آب هوان ژیدونگ، منطقه شن یانگ به نظر بر روی این گونه نیز تأثیر گذاشته است. در هند نیز استفاده از آفت کشها و آلودگی به عنوان عامل تهدید این گونه است.

صدای درنای سیبری:

صدای آن آرام، آهنگین و رسا شبیه کروک کروک است

زیستگاه درنای سیبری

بیشتر از دیگر گونه های خانواده درنایان به آب وابسته است. تغذیه، لانه سازی، زادآوری و زمستان گذرانی این پرنده در تالابهای ترجیحاً وسیع و کم عمق (حداکثر ۳۰ سانتیمتر) آب شیرین با میدان دید مناسب است. محدوده زادآوری جمعیت شرقی در بین زمینهای تالابی با پوشش علفهای بلند و توندرا بوده و جمعیت مرکزی در باتلاقهای خزه دار و زمینهای باتلاقی است.

Read 5484 times Last modified on یکشنبه, 08 بهمن 1391 19:13

همکاران ما

Arthur Morris/www.BIRDSASART-blog.com     

  دانشنامه پرندگان ایران برنده تندیس طلایی بهترین سایت علمی ایران