تیره ماکیان-phasianidae

تیره ماکیان-phasianidae(تعداد گونه ها :8)

ماکیان‌ها پرندگانی هستند خشک‌زی با پاهای بدون پر و اغلب دارای سیخک بالهای کوتاه و گردی دارند و پروازشان پرصدا و مستقیم است

قرقاول‌ها معمولا بزرگترند و دم درازتری دارند ، کبک ها و دراج‌ها متوسط و بلدرچین‌ها خیلی کوچک هستند با بدنی گردتر و دم خیلی کوتاه ، در بعضی گونه‌ها نر و ماده همشکل است ، معمولا پرندگانی اجتماعی هستند  از دانه‌های غلات ، میوه‌های انگوری ، حشرات ، کرم‌ها و غیره تغذیه می کنند .

قرقاول نر 75 تا 87 سانتی متر و ماده 53 تا 62 سانتی متر است. پرنده‌ای آشنا که دمی دراز و نوک تیز دارد . پروبال نر بسیار رنگارنگ ، سرش به رنگ سبز سیر براق و پوست برهنه دور چشمش قرمز روشن است و گوشپرهای کوتاهی دارد ( به نظر شاخک ) . رنگ پروبال بر حسب نژاد و اصل پرنده متغیر می باشد ولی معمولا یک طوق گردنی سفید دارد . البته نژاد ایرانی این پرنده فاقد طوق سفید گردن و همینطور گوشپرهای کناری سر است . رنگ پرنده ماده ملایم و بطور کلی لکه‌لکه قهوه‌ای با زمینه نخودی است و دمی دراز ولی کوتاهتر از پرنده نر دارد . این پرنده هنگام احساس خطر معمولا پرواز نمی کند ، بلکه به سرعت می دود و پنهان می شود . پروازش پرتوان و آغاز آن پرسرو صداست . در ارتفاع کم پرواز می کند و مدت پروازش معمولا کوتاه است . )

اطلاعات بیشتر در مورد: قرقاول

بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده) 17 سانتی متر است ؛ پرنده‌ای کوچک و به ظاهر شبیه کبک است . معمولا بهترین نشانه شناسایی آن صدای مشخص پرنده نر می باشد ، بدنش به طور کلی خاکی‌رنگ است و در سطح پشتی راه‌راه فراوان نخودی و سیاه دارد . سطح شکمی آن کمرنگ‌تر است و پهلوهایش رگه‌های تیره و روشن دارد ، تارکش قهوه‌ای پرنگ است . با یک نوار کمرنگ در وسط و یک نوار بلند کرم رنگ در بالای هر چشم .پرنده نر نوارهای سیاه رنگی روی گلو دارد . پرنده ماده گلوی نخودی رنگ یکدست و سینه خال‌خال دارد . پروازش کندتر و معمولا کوتاه مدت‌تر از کبک است . در فصل زاد و ولد کمتر می توان آن را از محل اختفایش وادار به پرواز کرد  . .

اطلاعات بیشتر در مورد: بلدرچین (بلدرچین معمولی - بد بده)

کبک چیل 30 سانتیمتر است ؛ این پرنده مانند همه کبک‌ها ماکیان شکل و دارای بدنی نسبتا گرد و فربه است  ، بالهای کوتاه و گرد و دم کوتاه خرمائی رنگ دارد ، به وسیله صورت بلوطی مایل به نارنجی کمرنگ و گردن وسینه خاکستری مشخص می شود . پرنده نر علامتی نعلی شکل به رنگ بلوطی سیر در پایین سینه دارد ، ( در پرنده ماده نیز اثری از این علامت به چشم می خورد ، در حالی که سینه پرنده نابالغ ، رگه‌رگه‌دار است ) سطح پشتی آن رگه‌رگه نخودی رنگ است و پهلوهایش راه‌راه عرضی بلوطی رنگ دارد . هنگام راه رفتن قوز می کند و به محض احساس خطر فورا چمباتمه می زند ، بعد در حالی که سر خود را بالا می گیرد و آماده پرواز است ، بسرعت می دود ، از جوجه قرقاول ؛ دم‌کوتاه‌تر و از بلدرچین بالغ ؛ خیلی بزرگتر و کمرنگ‌تر است .

اطلاعات بیشتر در مورد: کبک چیل

مرغ جیرفتی 29 سانتی متر ؛ نر وماده همشکل ، سطح پشتی قهوه‌ای مایل به خاکستری با خطوط موجدار خرمائی نخودی است که در وسط هریک از پرها نقش صلیب مانندی به رنگ سفید دیده می شود . سطح شکمی این پرنده نخودی کمرنگ با راه‌راه عرضی باریک به رنگ قهوه‌ای است . تارک و پس گردنش قهوه‌ای است و پیشانی و نوار بالای چشم خرمائی رنگ دارد  . چانه و گلویش نخودی کمرنگ است با حاشیه قهوه‌ای پرهای کناری دم از خرمائی تا تقریبا سیاه متغیر می‌باشد . پاهایش سرخ رنگ است و رفتارش شبیه دراج ، ولی روی بوته‌ها یا درخچه‌ها می نشیند .

اطلاعات بیشتر در مورد: مرغ جیرفتی

دراج (کبکنجی ، پور) 31 سانتیمتر است ؛  پرنده نر به‌طور کلی سیاه است با خال‌ها و راه‌راه عرضی سفید به ویژه در پهلوها ، تارک و پس گردن قهوه‌ای ، نوار چشم سیاه ، پوش‌پرهای گوش و گونه سفید و نیم طوق پهن خرمائی در پس گردن دارد . پرنده ماده به طور کلی قهوه‌ای است با خط وخال سیاه و نخودی و یک لکه بزرگ خرمائی در پس گردن دارد ،  پرهای کناری دم در هر دو جنس سیاه است  . معمولا جفت جفت دیده می شوند . عموما خود را از انظار مخفی نگاه می دارد و به دشواری می توان آن را وادار به پرواز کرد
کبکنجی و پور نام های دیگر آن در فارسی است.

اطلاعات بیشتر در مورد: دراج (کبکنجی ، پور)

تیهو (کبک تیهو) 23 تا 25 سانتی‌متر است ؛ یک ماکیان کوچک که ظاهرا شبیه کبک کوچکی به‌نظر می آید  . پرنده نر سطح پشتی قهوی مایل به خاکی با خطوط ریز موجدار خاکستری دارد . سطح شکمی‌اش به طور کلی قهوه‌ای مایل به صورتی کمرنگ است و در پهلوها در حدود شش نوار خیلی پهن به رنگ دارچینی پررنگ و سفید دارد . تارکش قهوه‌ای مایل به خاکی و گلو و جلوگردنش خاکستری است . نوار چشمی پهن و سفیدی دارد که در حد بالا و پایین آن خط سیاهی دیده می شود . پرهای کناری دمش خرمایی رنگ است ، تفاوت پرنده ماده با نر در این است که طرح مشخص سیاه و سفید صورت و پهلوها را ندارد . رفتارش شبیه کبک است و هنگام احساس خطر به جای پریدن ، می دود .

اطلاعات بیشتر در مورد: تیهو (کبک تیهو)

اندازه کبک 33 سانتی‌متر است ؛  پرنده‌ای آشنا و فراوان که از تیهو کاملا بزرگتر است و به وسیله سطح پشتی خاکستری ، گلوی نخودی رنگ با نوار حاشیه‌ای پهن و سیاه و با راه‌راه عرضی و خیلی واضح پهلو‌ها مشخص می شود . منقار و پاه‌هایش قرمز رنگ است . رنگ خرمایی شاهپرهای کناری دمش در پرواز نمایان می شود .
صورت سفید رنگی دارد و نوار پهن و سیاه ابرویی گشواره مانندی در آن دیده می شود.
زیر تنه اش زرد بلوطی و رو تنه خاکستری مایل به صورتی است.
حاشیه های دمش خاکستری رنگ و در هنگام پرواز، به رنگ بلوطی دیده می شود.

اطلاعات بیشتر در مورد: کبک

کبک دری نر 58 سانتی‌متر و ماده 55 سانتی متر است. کبک بسیار بزرگی‌ست که در کوهستان‌های مرتفع زندگی می کند و حتی در زمستان به ندرت تا حد رویش درخت پایین می آید . پروبالش بطور کلی خاکستری ، با خطوط موج‌دار و رگه‌های قهوه‌ای و‌سفید فراوان است که در سطح شکمی کمرنگ‌تر و در پهلوها رگه‌های مشخص‌تر دارد . دوسوم طول شاهپرهای نخستین و ثانوی بال از سمت قاعده سفید رنگ است که هنگام پرواز در زیر بال به صورت نوار پهن و مشخصی دیده می شود . طرح خاص صورتش که شامل نوار چشمی و گلوی سفید ، تارک خاکستری و خط خاکستری پررنگ کنار گردن است از فاصله نزدیک قابل تشخیص می باشد . تفاوت پرنده ماده با نر در این است که در پرنده ماده تضاد نقش و نگار صورت کمتر است و در پاه ها سیخک ندارد . پرنده ای ا‌ست بی نهایت محتاط و اغلب پس از احساس خطر مسافت زیادی پرواز می کند . به اندازه سایر ماکیان‌ها اجتماعی نیست ، و معمولا جفت‌جفت دیده می شود .

اطلاعات بیشتر در مورد: کبک دری

همکاران ما

Arthur Morris/www.BIRDSASART-blog.com     

  دانشنامه پرندگان ایران برنده تندیس طلایی بهترین سایت علمی ایران